"İstifa edersem kıdem tazminatımı yakar mıyım?" Çok sorulan ve çoğu zaman yanlış bilinen bir konu. Kısa cevap: kural olarak evet, ama önemli istisnalar var.
Kural: istifada kıdem yoktur
Kendi isteğiyle, haklı bir neden göstermeden işten ayrılan işçi kural olarak kıdem tazminatına hak kazanmaz. Kıdem tazminatı, iş sözleşmesinin kanunda sayılan belirli hâllerde sona ermesine bağlıdır (1475 sayılı Kanun m. 14).
Kıdem hakkı doğuran istisnalar
Aşağıdaki hâllerde istifa etseniz dahi kıdem tazminatına hak kazanırsınız:
- Haklı nedenle fesih (İş K. m. 24): ücret/SGK primlerinin ödenmemesi, mobbing, ağır hakaret, sağlık koşulları gibi haklı sebeplerle derhal fesih.
- Evlilik: kadın işçinin, evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde kendi isteğiyle ayrılması.
- Muvazzaf askerlik nedeniyle ayrılma.
- Emeklilik: yaşlılık/emeklilik aylığı bağlatmak ya da sigortalılık süresi + prim gününü (örn. 15 yıl ve 3600 gün) doldurup ayrılma.
- İşçinin ölümü hâlinde mirasçılara ödenir.
Kıdem nasıl hesaplanır?
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt (giydirilmiş) ücret tutarında ödeme yapılır; bir yıldan artan süreler için orantılı hesaplanır. Giydirilmiş ücrete düzenli yan ödemeler (yol, yemek, ikramiye) dâhildir. Yıllık tutar, kıdem tazminatı tavanını aşamaz.
İhbar (bildirim) süresi
İstifa eden işçi de İş Kanunu m. 17'deki bildirim sürelerine uymak zorundadır (kıdeme göre 2–8 hafta). Uymadan ayrılırsanız işveren ihbar tazminatı talep edebilir.
Sık sorulanlar
SGK primlerim eksik yatıyor, istifa edersem kıdem alır mıyım? Bu haklı nedenle fesih sayılabilir (m. 24); haklı feshi yazılı olarak ve gerekçesiyle bildirmek önemlidir.
İşten ayrıldıktan sonra ne kadar sürede dava açabilirim? Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır.