Bir yakınınız vefat etti ve mirastan payınızı merak ediyorsunuz. Türk hukukunda mirasçılık, "zümre" denilen sıraya ve sağ kalan eşin durumuna göre belirlenir.
Zümre (hısımlık) sistemi
Yasal mirasçılık üç zümreye dayanır:
- 1. zümre: miras bırakanın altsoyu (çocuklar, onlar yoksa torunlar).
- 2. zümre: ana ve baba (ve onların altsoyu, yani kardeşler).
- 3. zümre: büyük ana ve büyük baba.
Kural: üstteki zümrede mirasçı varken alttaki zümre mirasçı olamaz. Yani çocuk varsa, kardeşler mirasçı olmaz (TMK m. 495–501).
Sağ kalan eşin payı
Eş, hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre pay alır (TMK m. 499):
- Altsoy (çocuklar) ile birlikte: 1/4.
- Ana-baba zümresi ile birlikte: 1/2.
- Büyük ana-baba zümresi ile birlikte: 3/4.
- Bunlar da yoksa mirasın tamamı eşe kalır.
Saklı pay: koruma altındaki pay
Miras bırakan, vasiyet veya sağlararası kazandırmalarla bazı mirasçıların saklı payını ihlal edemez. Saklı pay oranları (TMK m. 505–506): altsoy için yasal payın yarısı, ana-baba için dörtte biri, sağ kalan eş için duruma göre belirlenir. Saklı payı zedelenen mirasçı tenkis davası açabilir.
Mirasçılık belgesi (veraset ilamı)
Paylaşım ve resmi işlemler için mirasçılık belgesi gerekir; bunu noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Evlilik dışı çocuk mirasçı olur mu? Soybağı kurulmuşsa, evlilik içi çocukla eşit mirasçıdır.
Mirası reddedebilir miyim? Evet, mirasın reddi için süre kural olarak 3 aydır.